• Τομ. 62 Αρ. 1 (2021): ΚΟΙΝΩΝΙΑ
    Τομ. 62 Αρ. 1 (2021)

     

     

    ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ

    Αγαπητές φίλες και φίλοι, αναγνώστριες και αναγνώστες του περιοδικού μας,

    Υπάρχει η αίσθηση ότι στην εποχή μας η Θεολογία, ως Λόγος του Θεού, βρίσκεται σε μια κατάσταση περιφρονήσεως, καθώς βλέπουμε να καλλιεργούνται ακραίες εκφάνσεις της εκκοσμικεύσεως, με στόχο την απομάκρυνση των ανθρώπων από την πνευματική επιρροή της Εκκλησίας, ως δήθεν φορέα που εμποδίζει την πρόοδο και τον εκσυγχρονισμό.

    Ωστόσο, η αλήθεια είναι ότι η Εκκλησία, ως σώμα Χριστού, αποτελεί τον πνευματικό χώρο, όπου επιτελείται η αληθινή πρόοδος, αφού εντός αυτής καινουργείται, οντολογικά, η ανθρώπινη φύση, μεταμορφούμενη από παλαιά σε καινή, από ανθρώπινη και θνητή σε θεανθρώπινη και αθάνατη.

     Η πρόταση παιδείας του Ευαγγελίου είναι εκείνη που εμπνέει το όραμα της μοναδικής αληθινής προόδου του ανθρώπου και διακονείται εντός της Εκκλησίας, διότι μόνον σε αυτήν μπορεί να επιτευχθεί η καινότητα της ζωής, εν πνεύματι αγάπης, αλήθειας και ελευθερίας.

    Για τον λόγο αυτό, η Εκκλησία δεν έχει ανάγκη κοσμικής προόδου και εκσυγχρονισμού, όπως γίνεται αντιληπτή η έννοια αυτή στην εποχή μας, διότι δεν συμμερίζεται ματαιολογίες και συνθήματα περί προόδου και εκσυγχρονισμού, που αδυνατούν να προσφέρουν την αληθινή ζωή και την πνευματική πρόοδο, που έχουν ανάγκη όλοι οι «οἱ κοπιῶντες καί πεφορτισμένοι» (Ματθ. 11, 28) άνθρωποι της εποχής μας.

    Η ζώσα Εκκλησία, διά της πίστεως, υπερβαίνει σχήματα και μέτρα, που επιδιώκουν ή επιχειρούν να περιορίζουν την εν Χριστώ απεριόριστη ελευθερία. Λειτουργεί εντός του κόσμου, αλλά δεν ταυτίζεται μ’ αυτόν. Ευαγγελίζεται τον Λόγο του Θεού και διαλέγεται με τον κόσμο, ασκώντας το ανακαινιστικό της έργο, αλλά εν «τῇ ἐλευθερίᾳ οὖν, ᾗ Χριστὸς ἡμᾶς ἠλευθέρωσε,» (Γαλ. 5, 1).

    Τα μέλη της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων, προσπαθώντας να διακονήσουν τούτο το έργο της Εκκλησίας στη Δημόσια Εκπαίδευση, γνωρίζουν ότι συχνά δημιουργούνται κάποιες δυσκολίες, που σχετίζονται με την άσκηση αυτής της διακονίας. Ωστόσο, «τὰ ἀδύνατα παρὰ ἀνθρώποις δυνατὰ παρὰ τῷ Θεῷ ἐστιν.» (Λουκ. 18, 27). Διά της αγάπης και του άνωθεν φωτισμού αλλά και μέσω του διαλόγου και της συνεργασίας, αγωνίζονται να μεταφέρουν στη νέα γενιά, με θεολογική συνέπεια, το Πνεύμα της πίστεως και της αλήθειας του Ευαγγελίου.

    Πέραν του διδακτικού και παιδαγωγικού τους έργου στο σχολείο, τα μέλη της Ενώσεως, με άλλες δράσεις τους εντός των Μητροπόλεων και των Ενοριών της χώρας (Διαλέξεις, συμμετοχή ή οργάνωση Ημερίδων και Συνεδρίων), προσφέρουν επίσης διδακτικό και επιμορφωτικό έργο.

    Το ηλεκτρονικό περιοδικό μας «Κοινωνία» αποτελεί μια προέκταση του διδακτικού, μορφωτικού και επιμορφωτικού έργου των μελών και φίλων της Ενώσεως, σε εθνικό και διεθνές πλαίσιο, καθώς προσφέρεται η ευκαιρία στους συγγραφείς άρθρων που επιθυμούν, να διακονήσουν, με τις θεολογικές, επιστημονικές και διεπιστημονικές τους μελέτες τον θεολογικό λόγο.

    Το παρόν τεύχος, με την αφιέρωσή του στην πλέον πνευματική περίοδο της ορθόδόξου πίστεως, την Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή, υπενθυμίζει σε όλους μας την αναζήτηση νέου αναμορφωμένου τρόπου ζωής, μπολιασμένου με αρετές, όπως η ταπεινοφροσύνη, η μετάνοια, η αγάπη, η πίστη, η πραότητα κ. ά., η άσκηση των οποίων προσφέρει τη μοναδική προοπτική πνευματικής μας ανατάσεως.

    Το ΔΣ της Ενώσεως, οι υπεύθυνοι της εκδόσεως του περιοδικού, οι επιμελητές και οι κριτές του, χαιρόμαστε τόσο για τις Εισηγήσεις που λαμβάνουμε από τους Επιστήμονες, που συμμετείχαν στα τρία τελευταία Συνέδρια της Ενώσεώς μας όσο και για τα άλλα άρθρα, που υποβάλλονται προς κρίση και, στη συνέχεια, φιλοξενούνται στα ηλεκτρονικά του τεύχη. Ελπίζουμε το περιεχόμενο και τα μηνύματα αυτών των άρθρων να συμβάλουν τόσο στην ορθόδοξη χριστιανική μόρφωση και επιμόρφωση όλων ημών, των μελών και των φίλων της Ενώσεως, όσο και στην πνευματική μας ενηλικίωση και πρόοδο, με στόχο, πάντοτε, τον εν Χριστώ αιώνιο προορισμό μας.

    Αθήνα 12 Μαρτίου 2021

    Το ΔΣ της Πανελληνίου Ενώσεως Θεολόγων

     

  • ΚΟΙΝΩΝΙΑ
    Τομ. 61 Αρ. 1 (2020)

    ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ

    Ἀγαπητές φίλες ἀναγνώστριες καί φίλοι ἀναγνῶστες.

    Τό ΔΣ τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Θεολόγων (ΠΕΘ) δημοσιεύει τό παρόν τεῦχος τοῦ ἡλεκτρονικοῦ μας περιοδικοῦ «ΚΟΙΝΩΝΙΑ», καί τό ἀφιερώνει στόν Ἅγιο Νεκτάριο (100 ἕτη ἀπό τήν εἰς Κύριον ἐκδημία του +1920).

    Ἡ δημοσίευση τοῦ τεύχους συνέπεσε μέ τήν πραγματοποίηση τοῦ Β΄ Διεθνοῦς διημέρου Θεολογικοῦ Συνεδρίου, τό ὁποῖο διεξήχθη διαδικτυακῶς τήν 13η  καί τήν 14η Νοεμβρίου τοῦ τρέχοντος ἒτους, ὑπό τό θέμα: «Νεκτάριον τιμήσωμεν πιστοί. Βίος καί ἒργον τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως τοῦ Θαυματουργοῦ».

    Τά ἂρθρα τοῦ παρόντος τεύχους τοῦ περιοδικοῦ μας δέν ἀφοροῦν ὅλα στό πρόσωπο καί στό ἒργο τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου. Ἀναφέρονται, ὠστόσο, σέ θεολογικά πεδία, τά ὁποῖα ἀποτελοῦν πτυχές τῆς Ὀρθόδοξης Θεολογίας καί τῆς ἐκκλησιαστικῆς παραδόσεως, τίς ὁποῖες ἐρεύνησε ἀόκνως ὁ Ἅγιος Νεκτάριος. Ἔτσι, σέ αὐτό τό τεῦχος ὑπάρχουν ἐπίσης, ἂρθρα μέ Χριστιανοπαιδαγωγικό καί ἱστορικό περιεχόμενο.

    Ἡ τιμή πού ἀποδίδει ἡ Πανελλήνια Ἓνωση Θεολόγων στούς Ἁγίους τῆς Ἐκκλησίας μας ἀποτελεῖ μιά πράξη εὐχαριστίας καί δοξολογίας πρός τόν Τριαδικό Θεό. Ἄλλωστε, ἡ λατρευτική ζωή τῆς Ἐκκλησίας μας ὑπῆρξε πάντοτε μνήμη πίστεως καί μαρτυρία ἁγιότητας.

    Ὁ Ἅγιος Ἱουστίνος Πόποβιτς, τόν ὁποῖο ἡ Ἓνωση μας τίμησε στό περσινό Α΄ Διεθνές Θεολογικό Συνέδριο (Νοέμβριος 2019), σημειώνει ὅτι οἱ ἅγιοι μας αποτελοῦν διαχρονικά δεῖκτες τῆς αἰωνίου ζωῆς, «ἀπόδειξη καί μαρτυρία», «ὅτι ἡ καταγωγή μας εἶναι ἐκ τοῦ Οὐρανοῦ καί ὅτι σκοπός μας εἶναι νά οὐρανώσουμε τόν ἐαυτό μας, τρεφόμενοι μέ τόν Οὐράνιο ἂρτο, τόν καταβάντα ἐκ τοῦ ουρανοῦ στή γῆ. Στούς ἁγίους μας, συναντᾶ κανείς τό ἴδιο τό Εὐαγγέλιον, τήν ἰδίαν ζωήν, τήν ἰδίαν ἀλήθειαν, τήν ἰδίαν δικαιοσύνην, τήν ἰδίαν ἀγάπην, τήν ἰδίαν πίστην, τήν ἰδίαν αἰωνιότητα, τήν ἰδίαν δύναμιν ἐξ ὓψους, τον ἴδιον Θεόν καί Κύριον» . 

    Ὡς ὀρθόδοξοι Χριστιανοί, καλούμαστε, νά πορευόμαστε «σύν πάσιν τοῖς ἁγίοις», πιστεύοντες ἀκράδαντα ὅτι τιμή πρός τούς Ἁγίους εἶναι πρωτίστως ἡ μίμηση τους, ὅπως τονίζει ὁ ἅγιος Νεκτάριος: «Ἡ πρός τούς Ἁγίους τιμή εἶναι ὑπαγόρευσις ἐνθέου ζήλου πιστῆς καί ἀγαπώσης τόν Θεόν καρδίας, ἒκφρασις τῆς ἀγάπης τῶν πιστῶν πρός αὐτούς διά τάς ὑψηλάς αὐτῶν ἀρετάς καί τούς μεγάλους ἀγώνας, καθ΄ οὓς γενναίως ἀγωνισάμενοι ἒλαβον τόν τῆς δόξης ἀμαράντινον στέφανον. Εἶναι ἒνδειξις τοῦ πλημμυροῦντος τάς καρδίας ἡμῶν ἐνθέου πόθου πρός ἀποτίμησιν αὐτῶν καί βεβαίωσις τοῦ διαφλέγοντος τήν ψυχήν ἡμῶν ἒρωτος πρός ἀνύψωσιν ἐν τῷ ὕψει τῶν ἀρετῶν αὐτῶν, αἴτινες κεῖνται ἡμῖν αἰώνιον ὑπόδειγμα».

    Πολλοί σύγχρονοι ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας μας, ὅπως οἱ ὡς ἂνω ἀναφερόμενοι, μέ τόν  ἂρτιο καί ἒγκυρο, ἀπό ἐπιστημονικῆς πλευρᾶς θεολογικό τους λόγο, ἀνέδειξαν τή γόνιμη σύνδεση,  ἡ ὁποία εἶναι ἀναγκαῖα νά διαπνέει τίς σχέσεις Ἐπιστήμης καί Πίστεως. Μία σχέση πού ἀντανακλᾶ τή θεοειδῆ ὀντολογία τοῦ ἀνθρώπου καί τήν ὑπαρκτική του ἀνάγκη γιά μιά ἰσόρροπη ὑλικοπνευματική του ἀνάπτυξη καί προόδο.

    Ἀθήνα, 30 Νοεμβρίου 2020

    Τό ΔΣ τῆς ΠΕΘ

     

  • ΚΟΙΝΩΝΙΑ
    Τομ. 60 Αρ. 2 (2019)

    Προλεγόμενα στό παρόν Τεῦχος

    Μέ χαρά ἡ ΠΕΘ παραδίδει τό δεύτερο τεῦχος τῆς ἠλεκτρονικῆς ἔκδοσης τοῦ ἐπιστημονικοῦ της περιοδικοῦ. Ἡ ἐκδοτική αὐτή προσπάθεια συμπορεύεται μέ τή διαρκῶς ἐνδυναμούμενη κίνηση νά καλύπτονται οἱ ἐπιστημονικές προϋποθέσεις τῶν ἐκδόσεων τοῦ περιοδικοῦ. Ἡ κρίση τῶν ἄρθρων ἀπό εἰδικούς ἐπιστήμονες προκρίνει ἐκεῖνες τίς ἔρευνες πού καλύπτουν τά κριτήρια ἔκδοσης πρωτότυπων (στήν ἔρευνα καί στήν ἔκφραση) μελετῶν. Βοηθᾶ, μάλιστα, ταυτόχρονα στή βελτίωση τῶν μελετῶν ἐκείνων πού προέρχονται ἀπό τήν ἐρευνητική προσπάθεια νέων ἐπιστημόνων.

    Ἔτσι, περιχωρεῖται στόν ἠλεκτρονικό χῶρο τοῦ περιοδικοῦ ἡ διαλογική καί ἡ πολυθεματική ἔκταση τῆς ἔγκυρης ἔρευνας. Μέ τόν χρόνο ἐλπίζουμε ὅτι ἡ προσπάθεια αὐτή θά ὁλοκληρώνει τήν ἐπιχειρούμενη βελτίωση μιᾶς φιλικῆς πρός τήν ἐπιστήμη τῆς θεολογίας προσπάθειας, στήν ὁποία θά ἀναφέρονται μέ ἐνδιαφέρον οἱ νεότεροι ἐρευνητές.

    Στό ἐξώφυλλο τοῦ παρόντος τεύχους ἐκτίθεται ἁγιογραφική ἀπεικόνιση τοῦ ἁγίου Ρωμανοῦ τοῦ Μελωδοῦ, ἀπό τόν τροῦλο τοῦ μικροῦ Ναοῦ τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος (Ἐγνατία ὁδός-Θεσσαλονίκη). Δέν εἶναι συμπτωματική ἡ ἁγιογράφηση τοῦ Ρωμανοῦ στό σημεῖο αὐτό. Προφανῶς δείχνει τήν πνευματική σχέση τοῦ διακόνου τῆς Ἁγιασοφιᾶς Μελωδοῦ μέ τήν πόλη τοῦ Ἁγίου Δημητρίου. Ὁ μεγάλος ποιητής πού ἔζησε τά ἐγκαίνια τοῦ Μεγάλου Ναοῦ τῆς Πόλης βρίσκεται στόν τροῦλο τοῦ ταπεινοῦ μικροῦ Ναοῦ τῆς Θεσσαλονίκης, γιά νά μᾶς θυμίζει ὅτι «δι’ ἡμᾶς ἐγεννήθη παιδίον νέον, ὁ πρό αἰώνων Θεός».

    ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΟΥΡΕΜΠΕΛΕΣ

    ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΠΘ

    ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΠΕΘ

    29/7/20

     

    Prologue to the Current Edition of the Journal of the Panhellenic Union of Theologians

    It is with great joy that the Panhellenic Union of Theologians offers the second electronic edition of its scientific journal. This directed attempt to publish electronic editions is part of an ongoing movement to further uncover and make known the epistemological depths of the journal’s authors. The review of articles to be included in each electronic edition favors those whose thematic inquiry and scope of research is original. Moreover, the inclusion of particularly young scholars is certainly helpful in the refinement of scholarly research as a whole.

    Thus in the scope of an electronic journal, a multithematic breadth of dialogue and bonafide research is made available. Over time, we hope that this attempt will help improve and wholly achieve a greater receptivity to the work of theological scholarship, to which upcoming and new scholars will also refer with interest.

    The front cover of the following edition depicts St. Romanos the Melodist, from the dome of the Church of the Transfiguration of Christ the Savior (Egnatia 140, Thessaloniki). It is not at all coincidental that the holy hagiography of St. Romanos finds itself in this very place. It clearly shows the spiritual relationship which the deacon and holy melodist of Agia Sofia holds with the city of St. Dimitrios. The great poet who lived out the experience of the inauguration of The Great Church of the City finds himself in the dome of a small, humble church in Thessaloniki, in order to remind us that: “For unto us a young child is born, the pre-eternal God.”

    IOANNIS KOUREMPELES

    PROF. OF DOGMATIC AND SYMBOLIC THEOLOGY (Αristotelian University of  Thessaloniki)

  • ΚΟΙΝΩΝΙΑ
    Τομ. 60 Αρ. 1 (2019)

     

    Ἀγαπητές φίλες ἀναγνώστριες  καί φίλοι ἀναγνῶστες,

    Τό ΔΣ τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Θεολογων (ΠΕΘ), ἐκτιμώντας τήν ὑπερπεντηκονταετή ἔκδοση τοῦ περιοδικοῦ «ΚΟΙΝΩΝΙΑ» καί τήν ἱστορική του προσφορά στά θεολογικά γράμματα καί γεγονότα, πού ἀφοροῦν κυρίως στόν κλάδο τῶν Θεολόγων του τόπου μας ἀλλά καί στόν διάλογο μέ ἄλλα ἐπιστημονικά πεδία, προχώρησε στήν ἠλεκτρονική ἔκδοση τῆς σειρᾶς του. Ἡ κίνηση αὐτή κρίθηκε ἐκ τῶν πραγμάτων ἀναγκαία, ὥστε ἡ πρόσβαση στήν ἐκδοτική προσπάθεια τῆς Ἑνώσεως νά γίνεται ἄμεσα καί εὐρύτερα προσιτή.

    Ἡ ἀνάγκη, βέβαια, γιά μία τέτοια κίνηση συνδέει ἀναπόσπαστα τήν πρόκριση τῆς ἐπιστημονικῆς ἐγκυρότητας μέ τόν σεβασμό στόν λόγο τῆς Ὀρθόδοξης Θεολογίας, ὁ ὁποῖος στηρίζεται στή διαχρονική ἐκκλησιαστική της παράδοση καί μπορεῖ,  ἐκ τῶν πηγῶν αὐτῆς, νά διαλεγεται διαφανῶς μέ τόν προβληματισμό στόν σύγχρονο κόσμο. Εἶναι εὐνόητο ὅτι σέ αὐτό τό περιβάλλον ὁ ἐλεύθερος συγγραφικός λόγος κρίνεται σέ σχέση μέ τόν σεβασμό στίς ἀρχές τῆς ἔγκυρης ἐπιστημονικῆς ἔρευνας.

    Ἀναμένοντας τήν ἀνταπόκριση τῶν ἀξιότιμων μελῶν μας καί ὅλου τοῦ ἀναγνωστικοῦ κοινοῦ πού ἐκτιμᾶ  τόν διαφανή ἐπιστημονικό θεολογικό λόγο, ἀγωνιώντας μάλιστα γιά τόν τρόπο ἔκφρασης τῆς θεολογίας στόν σύγχρονο κόσμο, οἱ συντελεστές τῆς ἔκδοσης τοῦ περιοδικοῦ «ΚΟΙΝΩΝΙΑ» εὔχονται καλή θεολογική συνάντηση σέ ἕναν χῶρο ἀγαθογραφίας χάριν τῆς ὄντως παιδαγωγίας.

     Τό ΔΣ τῆς ΠΕΘ

    (8-6-2019)

     

     Eἰκόνα ἐξωφύλλου ἀπό τό ζωγραφικό ἔργο τοῦ Ἱερομονάχου Ἀναστασίου, Γέροντος τοῦ Κουτλουμουσιανοῦ Κελίου Τιμίου Προδρόμου-Διονυσίου τοῦ ἐκ Φουρνᾶ (Καρυές, Ἅγιον Ὅρος)

1 - 4 από 4 Στοιχεία